Zoden aan de dijk!

Het Kabinet presenteerde afgelopen vrijdag het veelbesproken klimaatakkoord. Naar goed Nederlands gebruik werd er volop gepolderd voorafgaand aan het definitieve akkoord. Het Kabinet balanceert in een Houdini-achtige act tussen wat écht nodig is om de CO2 doelstelling te halen en het draagvlak in de samenleving. Het middel: verleiding. Ik vraag me af of het klimaatakkoord in de praktijk ook echt zoden aan de dijk zet. Zonder het akkoord teniet te doen vind ik dat het een tandje ambitieuzer had gemogen...

Ambitie! Juist dat hebben we nodig om de doelen in 2050 te halen!

'We gaan iedereen verleiden om mee te doen', zei minister Wiebes. Burgers verleiden om elektrisch te rijden en hun huis te verduurzamen. Geen dwang, geen haastige spoed. Stapje voor stapje wordt Nederland groener, benadrukte Wiebes. '2030 is nog ver weg.'

Maar daar zie ik meteen een probleem!

In 2050 moeten er volgens het Kabinet zeven miljoen woningen en één miljoen gebouwen van het gas af. In hetzelfde akkoord staat dat het Kabinet vanaf 2021 jaarlijks tweehonderdduizend woningen van het gas afsluit. Dit kan echter alleen met een grootschalige en programmatische aanpak. Wijk voor wijk moeten we aan de gang met het verduurzamen van woningen. De strategie is woningeigenaren te verleiden met energieconcepten die woonlastenneutraal zijn. Alleen kostenneutraliteit is niet voldoende. Voor een kostenefficiënt warmtenet heb je immers zoveel mogelijk aansluitingen nodig. Freeriders (eigenaren die ervoor kiezen niet mee te doen) ondergraven op deze manier collectieve oplossingen.

Ook voor all-electric oplossingen speelt meer dan alleen de investeringen en woonlasten. Zelf ruilde ik mijn CV-ketel pas in voor een warmtepomp. Kenmerk hiervan is de overstap van een hoge naar een lage temperatuur verwarmingssysteem. Naast een nieuwe pomp betekende het ook extra isolatie, nieuwe radiatoren en nieuwe leidingen. Kortom: een hele verbouwing... Het duurzame verwarmingsconcept mag dan kostenneutraal zijn in woonlasten, maar niet iedereen zit te wachten op een flinke verbouwing. Verleiden is mijn inziens niet genoeg. Als we echt stappen willen zetten en eigenaren willen bewegen te verduurzamen dan hebben we een stok achter de deur (verplichting) nodig vanuit onze overheid!

Dan mobiliteit: Het kabinet verleidt ons dus om elektrisch te rijden. Vanaf 2030 zien we alleen nog maar elektrische auto’s in de showroom. Het positieve punt vind ik dat het Kabinet rekeningrijden onderzoekt. Zelf zou ik het liever ‘dynamische rijbalans’ noemen. Invoering ervan zou in 2026 zijn. Dit is een goeie manier om grotere vervuilers meer te laten bijdragen dan schonere rijders. Tegelijkertijd houd je rekening met het tijdstip en de plek waar gereden worden. Zo betaalt een fossiele auto in de spits op de ring van Amsterdam de hoofdprijs, een elektrische auto op diezelfde plek en tijd is veel goedkoper uit en betaalt buiten de spits wellicht niks.

Wat dan weer jammer is, is dat het Kabinet ook kiest voor een bijtelling van 8 procent vanaf 2020. Dit gaat in tegen de afspraken van de mobiliteitstafel, waar de AndersReizen partners ook aan deelnamen. AndersReizen is een coalitie van vijftig grote werkgevers met samen meer dan driehonderdduizend medewerkers die samenwerken aan verduurzaming van hun mobiliteit. Arcadis is hiervan voorzitter. Afgesproken was om de bijtelling in 2020 nog op 4 procent te houden, om deze vervolgens langzaam op te laten lopen gekoppeld aan marktontwikkelingen. Ook de grens tot waar deze gunstige bijstelling geldt is verlaagd van 50.000 naar 45.000 euro en daalt verder. Rekensom: de bijtelling voor een gemiddelde elektrische auto van 48.000 euro stijgt jaarlijks van circa 1.000 naar 2.500 tot 3.000 euro. Daarmee knaagt het Kabinet aan de betrouwbaarheid van afspraken en verwacht is dat de snelheid waarmee het aantal elektrische auto’s zal toenemen eerder zal dalen dan stijgen.

Dan nog een laatste punt. Vlak voor de provinciale verkiezingen ging het Kabinet alsnog overstag en lanceerde een CO2 beprijzing voor ‘s lands driehonderd meest vervuilende bedrijven. Op zich goed nieuws! Wat tegenvalt is dat dit vervolgens alleen geldt voor elke uitgestoten ton CO2 die in 2030 verdwenen moet zijn om de klimaatdoelen te halen. Door niet te kiezen voor een ‘platte’ taks op iedere ton CO2 creëert ons Kabinet weinig urgentie en laten ze weinig ambitie zien. Ambitie! Juist dat hebben we nodig om de doelen in 2050 te halen!




Yoeri Schenau

Programmamanager Duurzaamheid +31 (0)6 2706 1331 Stel mij een vraag