Energietransitie als banenmotor

In het klimaatakkoord stellen we concrete CO2-reductiedoelen. Laten we die versneld realiseren en zo de economische gevolgen van de coronacrisis aanpakken! Hoe!? Hieronder schets ik zes concrete maatregelen. Dit is de derde blog in een serie van vier waarin ik inga op duurzame maatregelen voor na de ‘first response’ op de corona crisis. Hoe pakken we dat samen aan... In mijn eerste blogs riep ik het kabinet op om de economische crisis te bestrijden met CO2-uitstoot verlagende investeringen en met concrete investeringsmaatregelen en suggesties te komen.

Energietransitie

De energietransitie leidt tot extra werkgelegenheid

#1 Investeer in de groene energiesector

De Volkskrant kopte in september 2019 dat de subsidie voor fossiele energie twee keer zo hoog is dan voor duurzame energie. Volgens het IMF daalt de CO2-uitstoot als we wereldwijd de subsidies voor fossiele energie afschaffen. Willen we duurzame energie echt een kans geven, moeten we deze concurrerender maken ten opzichte van de grijze energiesector. Bijvoorbeeld door een CO2-beprijzing die ook echt een prikkel geeft om over te stappen op duurzame energie. Of de heffing Opslag Duurzame Energie op groene energie verlagen en die op grijze energie verhogen. Zo stijgt de vraag naar groene energie, investeren we in groene energie en stijgt de werkgelegenheid in deze groene sector. Win-win-win dus.

#2 Investeer in hernieuwbare energie

Veel energie-transitieprojecten leiden tot een hogere werkgelegenheid per kW dan fossiele energie. Voor iedere verloren baan in de fossiele industrie, komen er zeven terug in de duurzame energiesector, aldus ECN en TNO. Investeer dus in de ontwikkeling van hernieuwbare energie, bijvoorbeeld door de regeling SDE++ op te rekken. Projecten moeten nu binnen drie jaar na toekenning van de SDE-subsidie operationeel zijn. Dat lukt nu in veel gevallen niet. Groene energieprojecten liggen nu stil door het coronavirus. Maar ook in ‘normale tijden’ is de termijn van drie jaar lastig te halen vanwege omgevingsprocessen, procedures en benodigde netverzwaringen. Deze mismatch is makkelijk op te lossen door de verplichting binnen drie jaar operationeel te zijn te verhogen naar vijf.

#3 Investeer in duurzame industrie en energienetwerken

Bedrijven moeten kunnen investeren in duurzamere productiemethoden om te voldoen aan de klimaatdoelen. Veel bedrijven zijn afhankelijk van gas en zoeken alternatieven. Bijvoorbeeld hoge temperatuurprocessen met waterstof, van hogere temperatuur warmtepompen en boilers, beter benutten van warmte en stoom en het afvangen en hergebruiken van CO2. Er is een nieuwe energie-hoofdinfrastructuur nodig om die omslag te maken. Dat gaat niet in één keer, maar stapsgewijs. De komende tien jaar is 40 tot 50 miljard euro aan investeringen gepland in de energienetwerken (DNVGL 2020). Laten we – conform het advies van de Taskforce Infrastructuur Klimaatakkoord Industrie (voorgezeten door collega Carolien Gehrels) – 5 tot 6 miljard euro uit een investeringsfonds op voorhand te reserveren als borgstelling door het Rijk. Hiermee kunnen we de voorinvesteringen doen in de netwerken en risico’s afdekken die de markt nu nog niet kan of wil nemen. Zo versnellen we de transitie. De investering verdient zichzelf terug, geeft een economische impuls aan bedrijven en creëert banen. Investeringen van de industrie in verduurzaming van hun productieprocessen volgen als de netwerken beschikbaar zijn. Daarmee lossen we een kip-ei discussie op! Let’s do it!

#4 Investeer in energietransitie workforce

Investeer in (om)scholing van technisch personeel voor de installatie- en energiebranche om de energie infrastructuur te verzwaren of bestaande bouw energieneutraal te krijgen. Mensen zonder baan zetten we zo in om de energietransitie te versnellen. Regelingen voor aftrekbaarheid van studiekosten (of zelfs subsidiëren) helpen daarbij. De installatie-branche en ook onze netwerkbedrijven staan te springen om mensen. De vraag naar geschikt personeel wordt steeds problematischer, aldus Techniek Nederland in haar vooruitzicht 2020.

#5 Stimuleer verduurzaming van (bestaande) bouw

De meest eenvoudige stap naar verduurzaming is uiteraard besparen! Creëer meer investeringsruimte voor verduurzaming van woningen door maatregelen die leiden tot een label A woning (of beter) hypothecair te financieren tot 105 tot 110 procent van de woningwaarde. Daarnaast zou je arbeid én producten die nodig zijn voor verduurzaming van gebouwen (bijvoorbeeld isolatie materiaal) kunnen scharen onder het lage BTW tarief.
Zet in op prikkels die mensen stimuleren zo duurzaam mogelijk te wonen. Beloon verduurzaming van woningen met een lagere OZB. Nu betaal je meer omdat duurzame woningen meer waard zijn. Maak de hoogte van de OZB dan ook afhankelijk van het energielabel. Hetzelfde geldt voor vergunningen: versnel vergunningprocedures voor duurzame woningen en maak de hoogte van de leges afhankelijk van het woninglabel. Maak het verwijderen van gasaansluitingen gratis. Nu kost dat tussen de 400 en 775 euro. Je hoeft toch ook niet te betalen voor het stopzetten van een abonnement…😉.
Geef duidelijkheid over de salderingsregeling voor zonnepanelen op het eigen dak. De huidige regeling bestaat in ieder geval tot 2023, wat er daarna komt is onduidelijk, wat veel mensen weerhoudt om nu te investeren. Mensen investeren in zonnepanelen voor langere periode. Het oprekken van de regeling tot bijvoorbeeld 2030 geeft zekerheid en trekt dan nieuwe investeringen los. Met al deze maatregelen stimuleer je duurzame investeringen in gebouwen die direct leiden tot extra banen in de bouwsector.

#6 Overheid; lead by example

Geef als overheid het goede voorbeeld en maak je eigen bedrijfsvoering en gebouwen versneld CO2-/ energieneutraal. Dit levert banen én een lagere energierekening voor de overheid op. Dit geldt natuurlijk ook voor andere assets zoals bruggen, sluizen, wegen en tunnels.

Conclusie

De energietransitie leidt tot extra werkgelegenheid. Voor iedere verloren baan in de fossiele industrie, komen er zeven terug in de groene energiesector! Laten we in deze tijden van banen-creëren dus versneld overstappen op hernieuwbare energie. Leid de juiste mensen op, stimuleer de juiste investeringen en neem als overheid (landelijk en lokaal) de leiding en geef het goede voorbeeld. Yoeri Schenau

Yoeri Schenau

Programmamanager Duurzaamheid +31 (0)6 2706 1331 Stel mij een vraag
Share on Wechat
"Scan QR Code" on WeChat and click ··· to share.