Stimuleringsregeling voor klimaatadaptatie: mooi initiatief maar kan breder!

De Stimuleringsregeling Ruimtelijk Adaptatie is eind januari geopend. Ik vind dit echt een fantastisch initiatief. Geïnteresseerde overheden hebben twee maanden de tijd om hun aanvraag in te dienen. Voor partijen met ver gevorderde plannen is dat wellicht genoeg, maar voor partijen die nog moeten beginnen? Ook andere stakeholders kunnen niet rechtstreeks meedoen en dat is jammer!

Klimaatadaptatie

Het klimaatbestendig maken van Nederland

Hoe zit het ook alweer? Met deze regeling stimuleert het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie het klimaatbestendig maken van Nederland door lagere overheden. Twee of meer overheden vragen bijvoorbeeld om een bijdrage om de kwetsbaarheid van een gebied in kaart te brengen. Ze brengen kwetsbaarheden in beeld, organiseren met stakeholders een risicodialoog en maken vervolgens een strategie en uitvoeringsplan. 

De regeling zoals die nu is opengesteld, kent een korte aanmeldtermijn; uiterlijk 1 april 2019 moeten alle voorstellen zijn. Dat is dus ongeveer twee maanden voorbereidingstermijn voor overheden om samen tot een plan/aanvraag te komen. In regio’s waar partijen al met elkaar praten en een vergevorderd idee over de aanpak hebben, is dat prima te doen. Maar hoe zit het met regio’s waar gemeenten, waterschappen en provincies wel willen, maar er nog weinig op papier staat. Is daar twee maanden dan voldoende? Ik denk van niet.
Wij zijn in 2014 samen met de vooruitstrevendste gemeenten in Nederland begonnen hun kwetsbaarheid in beeld te brengen met zogenaamde stresstesten. Dat deden we voor de thema’s wateroverlast, droogte, hitte en luchtverontreiniging. Dit is redelijk in overeenstemming met de huidige door DpRA voorgeschreven thema’s.

In 2017 vond er tussentijdse evaluatie plaats van de Deltabeslissing Ruimtelijke Adaptatie. De conclusies zijn nog steeds actueel: ‘veel gaat goed […] maar het is de vraag of het voor het realiseren van de doelen op lange termijn genoeg is’, ‘partijen komen nog in zeer ongelijke mate in beweging en daarbij valt op hoe groter de organisatie, hoe eerder’ en ‘de (vele!) vernieuwende initiatieven leunen te veel op de trekkracht van gedreven individuen…’. 

In twee jaar is veel bereikt, maar tegelijkertijd zie ik nog vele hobbels. Vragen uit de praktijk zijn bijvoorbeeld: ‘hoe combineren we klimaatadaptatie met energietransitie’, ‘ hoe verankeren we klimaatadaptatie in de omgevingsvisie’ en ‘hoe voorkomen we dat we voor de verschillende dossiers in het ruimtelijk domein telkens weer opnieuw bij dezelfde stakeholders moeten aankloppen’? 

Eventuele calamiteiten in de tussentijd kunnen leiden tot snellere interventies door het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties. We zien een grote betrokkenheid en tegelijkertijd een moeizaam proces om tot concrete stappen te komen. Wellicht kan een stimuleringsregeling voor bedrijven en organisaties ons sneller vooruit helpen. Maar dan moet deze breder open gesteld worden en ook langer termijnen hanteren. 

De onderwerpen techniek en ruimtelijke ordening moeten in de komende jaren meer naar elkaar toe groeien en ook een gezamenlijke taal ontwikkelen. Zo leren  we elkaar beter begrijpen om échte stappen vooruit te zetten in klimaatadaptatie. De stimuleringsregeling kan juist hier een bijdrage leveren, mits gekoppeld aan doorzettingskracht en leiderschap om partijen en dossiers bij elkaar te brengen en door deze transities te leiden. Vandaar mijn de oproep: langere termijnen en een verbreding van de Stimuleringsregeling Ruimtelijke Adaptatie van overheden naar bedrijven!


Sabrina Helmyr

Programmamanager Klimaatadaptatie +31 (0)6 2706 0113 Stel mij een vraag