Zaterdagmorgen 04:00 uur, oefentijd!

Daar sta ik dan. Zaterdagochtend 04:00 uur, een volledig verlaten wegtunnel glanst in het licht. Als algemeen oefenleider werkte ik de afgelopen periode met betrokken partijen, brandweer, ambulance, politie en wegbeheerder samen aan de voorbereiding van wat we in vaktermen een ‘Gemeenschappelijk Realistische Oefening’ noemen.

Oefenleider veiligheid Arcadis
Lege tunnel, oefening aanstaande. Mijn taak als oefenleider is het zorgen voor een veilige oefenomgeving. Ik geef het sein ‘start’ en ‘einde’ oefening. Waar nodig grijp ik in bij onveilige situaties of een ongewenst verloop van de oefening. En vervolgens de schone taak om een evaluatierapport te maken met leer- en verbeterpunten waarmee organisaties zich kunnen verbeteren. Zo werken we samen aan het veilig houden van (weg)tunnels en het waar mogelijk verbeteren van procedures en de onderlinge samenwerking. 

Met dit soort opdrachten ondersteunen we tunnelbeheerders. Elke tunnel is anders, maar moeten wel aan zware eisen voldoen. Het zijn stuk voor stuk uitdagende opdrachten om met elkaar te zoeken naar de juiste oefenvorm. Denk maar eens na over wat er allemaal kan gebeuren in tunnels. Het mooie van deze opdrachten is dat ik twee werelden combineer. Als adviseur Tunnelveiligheid bij Arcadis en vrijwillig bevelvoerder bij de brandweer breng ik theoretische kennis van tunnels, tunnelveiligheid en procedures samen met praktische kennis van hulpverleningsprocessen en oefenen. Bovendien is het niet alleen zeer leerzaam maar ook leuk en interessant ook met de laarzen in de klei (of op het asfalt) te staan. Zelfs op zaterdagmorgen 04:00 uur!

Het in gezamenlijkheid met alle betrokken partijen zoeken naar de juiste oefenvorm blijft een uitdaging die ik graag aanga. Als je met alle partners de mogelijkheid krijgt te oefenen dan willen we liever iets meer oefenen dan een kop-staart aanrijding. Echter, de enscenering van een kettingbotsing of grote brand vraagt om veel praktische voorbereiding wat vaak niet past in het beschikbare tijdspad en de beschikbare oefencapaciteit bij de deelnemers. De tunnel moet namelijk écht sluiten en dat heeft consequenties voor het verkeer. Daarom oefenen we dit keer om 04:00 uur op zaterdagochtend en niet op donderdagmiddag om 16:00 uur. Ook vraagt een grote oefening veel inzet van mensen en middelen. Om toch groot te oefenen zonder groot te ensceneren zochten we de afgelopen tijd naar alternatieve oefenvormen. Wat is nu de kern van een tunneloefening? Hoe richten we ons op de juiste processen? En hoe zorgen dat de deelnemers zich bewust zijn van de tunnelspecifieke kenmerken, zoals het werken bij een situatie waarbij de ventilatie voluit aanstaan en het repeterende omroepbericht “Exit here” maar door de tunnel blijkt galmen? Alleen door zulke zaken te ervaren beseffen deelnemers wanneer, hoe en waarom bijvoorbeeld de ventilatie teruggeschakeld of uitgeschakeld kan worden. 

Een van de leermomenten is dat een gecombineerde oefenvorm efficiënt is. In dit geval is gekozen voor de combinatie van virtuele oefenbeelden op de verkeercentrale, het realistische oefenen van het in de juiste bedrijfstoestand brengen van de tunnel, het alarmeren, aanrijden en binnentreden van de tunnel en het daarna op procesniveau door middel van een table top oefening afhandelen van het incident. Voorbereiding is hier het halve werk want alle deelnemers moeten heel goed weten wat van hen verwacht wordt. In dit geval was er een brand en waren er meerdere al dan niet beknelde slachtoffers. Intensief, maar bevredigend! 

Welke oefenvorm de beheerder ook kiest, belangrijk is dat er geoefend blijft worden. Want mocht het onverhoopt een keer echt misgaan, dan weet eenieder wat hij of zij moet doen!

Peter de Kok, veiligheidsadviseur Arcadis

Peter de Kok

adviseur veiligheid +31 (0)6 5073 6641 Stel mij een vraag