Rook, sirenes en een gesloten tunnel – oefenen in de Salland-Twentetunnel

“Attentie, Attentie. Dit is een noodsituatie. Verlaat uw voertuig, verlaat de tunnel via de vluchtdeur.” Dat hoorden deelnemers aan de realistische oefening in de Salland-Twentetunnel (N35) eind oktober vorig jaar na aanleiding van ‘een brand door een aanrijding’. Hulpdiensten komen aangereden, de personen uit het achteropkomend fileverkeer vluchten de tunnel uit, de brandweer start met blussen en bevrijdt de slachtoffers uit hun voertuig waarna het ambulancepersoneel medische hulp verleend.

“Attentie, Attentie. Dit is een noodsituatie. Verlaat uw voertuig, verlaat de tunnel via de vluchtdeur.”

De Tunnelwet verplicht elke Tunnelbeheerder in Nederland om eens in de vier jaar een realistische oefening in één van haar wegtunnels te organiseren. Een realistische tunneloefening vindt ook echt in de tunnel plaats met de operationele hulpdiensten zoals brandweer, ambulance, politie, de meldkamer(s) en Rijkswaterstaat erbij. Hiermee oefenen we het multidisciplinair afhandelen van een calamiteit. Ik was bij deze spannende oefening in de Salland-Twentetunnel aanwezig. Als team hebben we aan deze oefening meegewerkt aan de voorbereiding, uitvoering en evaluatie.

Voorbereiden met alle partijen

Zo’n oefening bereiden we in een werkgroep met alle partijen voor. Naast de Tunnelbeheerorganisatie zijn dat de hulpdiensten zoals brandweer, politie, ambulance en meldkamer. Maar ook de operationele afdelingen van Rijkswaterstaat zoals verkeerscentrale en operationeel verkeersmanagement, de Veiligheidsbeambte Rijkswegtunnels, het Bevoegd Gezag / de gemeente en ProRail als beheerder van de naastgelegen spoortunnel. Wij begeleiden deze werkgroep als penvoerder en adviseur. De werkgroep stelt een draaiboek op waarin afspraken over de oefening zijn verwerkt. Denk aan afspraken over de oefendoelen, het scenario, de deelnemende partijen, het benodigde tegenspel en de benodigde middelen. Maar er staan ook allerlei praktische zaken in om de oefening vlot en veilig te laten verlopen.

Levensechte oefening

Met het definitieve draaiboek in de hand, kunnen we starten met de oefening. Voordat het echt zover is, wordt eerst de tunnel gesloten, het verkeer omgeleid, deelnemers gebriefd en de tunnel omgebouwd tot rampplek. We plaatsen autowrakken en stellen fileverkeer op. De figuranten en LOTUS slachtoffers nemen positie in. Als iedereen klaarstaat, geef ik als oefenleider het sein “start oefening”. De verkeerscentrale stelt de juiste verkeerskundige maatregelen in. Al snel klinkt dan het ontruimingssignaal en worden hulpdiensten gealarmeerd. Het doel is de mensen zo snel en veilig mogelijk de tunnel uit te krijgen en de brand te blussen.

Tijdens de oefening is Arcadis in verschillende rollen betrokken. Als oefenleider monitor ik samen met de oefenleider van de veiligheidsregio of de oefening loopt zoals is uitgewerkt in het draaiboek en sturen waar nodig bij. Daarnaast nemen we de oefening waar en begeleiden we de figuranten. Tijdens de hele oefening zijn alle werkgroepleden aanwezig en overleggen continu over het verloop en de voortgang. Hierbij is veiligheid voor de betrokkenen het belangrijkste aandachtspunt.

Wat leren we ervan?

Het laatste en misschien wel belangrijkste onderdeel van de oefening is de evaluatie. Wat hebben we van deze oefening geleerd? Tijdens een afsluitende evaluatiebijeenkomst beoordelen we met alle betrokken partijen of de vooraf bepaalde oefendoelen zijn behaald. Dit doen we op basis van (systeem)loggings, camerabeelden en waarnemingen van de verschillende partijen. Ook evalueren we samen de organisatie van de oefening. In het evaluatierapport beschrijven we het verloop van de oefening en reflecteren we de oefendoelen. Hieruit benoemen we concrete leer- en verbeterpunten voor de betrokken organisaties. We begeleiden de afsluitende evaluatiebijeenkomst waarin we het evaluatierapport én de verbeterpunten die direct actie nodig hebben, terugkoppelen.

In 2019 heb ik samen met mijn collega’s meerdere van zulke realistische oefeningen in wegtunnels van onder andere Rijkswaterstaat georganiseerd. Erg inspirerend en leerzaam om te doen. Naast tunneloefeningen ben ik ook betrokken bij oefeningen voor andere infra-objecten zoals sluizen en bruggen. En naast deze grootschalige oefenvormen, werk ik ook mee aan ‘kleinere’ oefenvormen zoals table-tops, simulaties en volledige opleiding, training- en oefentrajecten. Maar daar vertel ik later meer over.


Inzet oefenleider
Inzet begeleider figuranten
Inzet oefenleider
Inzet waarnemer
Oefening
Oefening

Peter de Kok

adviseur veiligheid +31 (0)6 5073 6641 Stel mij een vraag
Share on Wechat
"Scan QR Code" on WeChat and click ··· to share.