Circulair bouwen: vind je het belangrijk; maak het dan belangrijk!

Het gaat goed met de circulaire economie (CE)! Maar het kan beter! Frans Timmermans vertelde maandag op de Nationale Conferentie dat we hier koploper zijn. Zelfs onze – van oudsher traditionele en weinig innovatieve - bouwsector, zet goede stappen. We zien het criterium steeds vaker terug in de vragen van overheden. Dat zijn prachtige ontwikkelingen!

Meer dan 90 procent van onze grondstoffen vindt nog steeds niet zijn weg terug naar de economie!

Toch vindt nog steeds meer dan 90 procent van onze grondstoffen niet zijn weg terug naar de economie (Global Circularity Gap Report 2020). Het doel van in 2050 volledig circulair is nog écht ver van ons bed. Dat onderschrijft ook Bouwend Nederland. Dat lijkt mij niet alleen een kwestie van tijd, er is méér nodig!

Ten eerste: circulariteit moet meer prioriteit krijgen. Duurzaamheid verdwijnt nog als eerste van de agenda als budget en planning in gevaar komen. Dat zegt ook collega Wouter Huurman in zijn blog: De projectmanager sloopt eigenhandig Neerlands circulaire transitie. Circulaire oplossingen conflicteren nogal eens met andere voorwaarden of eisen, waardoor partijen concessies moeten doen. Voorbeeld: Beschikbaarheid van onze infrastructuur is een belangrijke prestatie-eis. Bij het vernieuwen van wegen leggen we daarom eerst de nieuwe structuur aan, voordat we de bestaande slopen. Dat verhindert het hergebruik van materialen binnen de projectgrenzen. Een ander voorbeeld is de eis dat na een onderhoudsbeurt een object weer x-jaar moet meegaan. De opdrachtnemer moet onderdelen vervangen, die niet de volledige termijn mee kunnen. We slopen dus onderdelen met restwaarde!

Dat brengt me op het tweede punt: aannemers of leveranciers kunnen deze conflicten niet alleen oplossen. Toch schuiven we circulair inkopen bijna altijd door naar de contractvoorbereiding. Op zich snap ik dat wel, want circulair gaat over materiaalgebruik. In een vroege fase denk je na over alternatieven, niet over materiaalkeuzes. Maar de ruimte in planning, budget en/of eisen moeten we in een eerdere fase regelen. Anders ben ik bang dat circulair inkopen blijft steken bij recycling. Gelukkig weten we óók dat we in die vroege planfase juist ook de grootste winst behalen. Want de transitie naar een circulaire economie gaat over preventie boven hergebruik, over consuminderen, anders consumeren en komen tot de meeste waarde tegen de laagste maatschappelijke kosten.

Hoe veranderen we dat: Ik denk dat het besef moet groeien dat CE niet enkel een materiaalprestatie is. En dat het helpt als we weten waarover we moeten nadenken in de planfase. Waar kan het knellen? Welke conflicten treden op? Hoe omzeilen we dat? De Aanpak Circulair GWW biedt hiervoor handvatten.



De aanpak bevat een stappenplan, dat overeenkomt met die van Duurzaam GWW maar die we specifiek maakten voor CE. Met specifieke hulpmiddelen voor circulair plannen, ontwerpen en bouwen. Het gaat deels om bestaande hulpmiddelen, zoals de ontwerpprincipes van Rijkswaterstaat en Witteveen+Bos en het framework van CB’23. En om nieuwe - mede door ons - ontwikkelde tools, zoals ontwerprichtlijnen en een vertaling van het lagenmodel uit de bouw naar infraobjecten. En op die manier lukt het wel!


Esther Heijink

Senior Adviseur Duurzame Infrastructuur +31 (0)6 2706 1307 Stel mij een vraag
Share on Wechat
"Scan QR Code" on WeChat and click ··· to share.