AUTEUR

Piet Dircke
Global Director klimaatadaptatie bij Arcadis
Global Director klimaatadaptatie bij Arcadis

Tijdens de Singapore Water Week discussieerde ik in een internationaal gezelschap over klimaatverandering en kustbescherming. Het gesprek ging niet alleen over veerkracht van middelen, maar ook over de behoefte van de particuliere sector en overheden aan hervormende maatregelen op bestuursniveau. De onderwerpen liepen uiteenliepen van oplossingen gebaseerd op economische modellen en holistisch beleid tot de impact ervan op het creëren van rechtvaardige, duurzame samenlevingen. Eén ding viel echt op: het gemeenschappelijke doel om geïntegreerde oplossingen te vinden om de kwaliteit van leven voor iedereen beschermen, ten goede laten komen of zelfs verbeteren.


De wetenschap is duidelijk – we moeten nu handelen.

Dankzij het Zesde beoordelingsrapport (derde editie) van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) en de toenemende maatregelen die klanten en overheden treffen om klimaatactie als een prioriteit te beschouwen, is het niet langer een vraag of klimaatbestendigheid zinvol is. Dat is nu wel duidelijk. De recente zware weersomstandigheden leidden tot enorme schade op plaatsen die niet voldoende beschermd waren. Gebieden waar tijdig geïnvesteerd was, bleven gespaard.

Klimaatbestendigheid vraagt om ieders actie

Wetenschappers erkennen dat de klimaatcrisis de kans op extreme gebeurtenissen vergroot, waardoor de omstandigheden verslechteren en vaak onevenredig grote gevolgen hebben in arme gebieden als ontwikkelingslanden. Er is dus duidelijk behoefte aan actie en investeringen. Een van de problemen waar steden en ontwikkelaars echter mee kampen bij de plannen voor klimaatbestendige stedelijke ontwikkelingen, is het feit dat de ‘business case’ voor veerkracht vaak onduidelijk is: wat zijn de precieze kosten en voordelen en hoe verdelen we deze over de verschillende belanghebbenden?


Het loont om verder te kijken dan adaptatie, naar bestrijding van de klimaatverandering




Meer dan een derde van de wereldbevolking woont op minder dan honderd kilometer van een kustgebied1. Stedelijke waterfronten spelen een cruciale rol in de klimaatbestendigheid en bieden een unieke kans om het stadsleven goed te benutten als middelpunt van economische en sociale activiteiten.

Maar aangezien zeespiegels verder stijgen vanwege de klimaatverandering, komen overstromingen steeds vaker voor. Verschillende kuststeden in de VS2, overstromen vijf tot tien keer vaker sinds de jaren zestig. Als we blijven toekijken, heeft dit catastrofale gevolgen voor de burgers, de infrastructuur en de economie. Terwijl we in het verleden de dag na de ramp zagen hoe steden en de federale overheden in actie kwamen, zien we vandaag de dag steeds vaker dat klanten oplossingen willen om klimaatverandering te bestrijden. Een opvallend voorbeeld is onze samenwerking met New York City, die is ontstaan na orkaan Sandy. Daar werken we aan een betere bescherming van de kust en het behoud van het kenmerkende en levendige karakter van Lower Manhattan, door de implementatie van het East Side Coastal Resilience Project en het Financial District and Seaport Climate Resilience Master Plan.


Net zoals New York City bestuderen wereldwijd veel steden en organisaties uit de publieke sector de klimaatgegevens zoals die van het IPCC en houden ze hier rekening mee bij hun besluitvorming en actieplannen. Ze richten de aandacht niet alleen op bescherming, maar ook op bestrijding. Bijvoorbeeld door via nieuwe financieringsvormen investeringen te doen om de participatie van de particuliere sector, een groter gemeenschappelijk bewustzijn en proactieve samenwerkingen en maatregelen om de veerkracht aan te pakken en te stimuleren.

Ze erkennen dat een bestrijding van klimaatverandering en klimaatadaptatie hand in hand moeten gaan om duurzame oplossingen voor duurzame ecosystemen en veiligere gemeenschappen te garanderen.





De afgelopen jaren wisselden extreme hittegolven in Europa zich af met intense en wijdverbreide regenbuien in de zomer. Dat leidde tot verwoestende overstromingen van rivieren, honderden slachtoffers en miljarden euro's aan schade in Duitsland en België. De Nederlandse investering van ruim een miljard euro in ‘Ruimte voor de rivier’, de rivierverbreding en -versterking van het Maasprogramma wierp zijn vruchten af toen de schade in Nederland beperkt bleef en het aantal slachtoffers op nul bleef. Arcadis droeg aan deze werken met trots een steentje bij. Er zijn echter nog steeds veel problemen, want er is aanzienlijke schade langs de zijrivieren van de Maas en we verwachten een nieuwe extreem droge zomer met watertekorten.


Geïntegreerde, op de natuur gebaseerde oplossingen zijn effectiever





Droogtes, regenval en rivierstromen stoppen niet aan de grens. Dus hebben we een betere grensoverschrijdende samenwerking en geïntegreerde oplossingen nodig om dit effectief aan te pakken. Om bijvoorbeeld de overstromingen in stroomafwaartse gebieden te voorkomen, moeten we een duurzamer grondgebruik en een wateropslag creëren in het stroomopwaartse deel van de stroomgebieden van onze internationale rivieren. Dit moeten we ondersteunen met beleid, wetgeving en financiering als stimulans voor een grensoverschrijdende samenwerking.

En als we dit vanuit een duurzame hoek bekijken, zijn hiervoor ook CO2-neutrale, op de natuur gebaseerde oplossingen vereist, die de kloof overbruggen naar een klimaatgerichte aanpak. Over de hele wereld nemen we een verlies aan biodiversiteit waar. In Noord-Amerika en Latijns-Amerika zien we sinds 1970 een biodiversiteitsverlies van respectievelijk 33 en 94 procent3. Op de natuur gebaseerde klimaatoplossingen helpen om het biodiversiteitsverlies tegen te gaan. Hoewel de investeringen in eerste instantie duur lijken, kunnen partnerschappen tussen de particuliere en de publieke sector op de lange termijn kosteneffectief blijken, vooral als het gaat om activiteiten en onderhoud. Op de natuur gebaseerde oplossingen hebben veel grotere voordelen dan de meeste mensen zich realiseren, omdat we sommige oplossingen moeilijker in geld kunnen uitdrukken dan bijvoorbeeld het voorkomen van toekomstige schade of een verhoogde waarde van onroerend goed en gronden. Er zijn vele sociale voordelen waar je rekening mee kunt houden. Denk aan een betere gezondheid, veiligheid, een betere leefbaarheid, aantrekkelijkheid van steden, voordelen voor het ecosysteem zoals een lagere CO2-voetafdruk, een grotere biodiversiteit die een vermindering van het stedelijke hitte-eiland-effect in de hand werkt en uiteindelijk een verlaging van de operationele en onderhoudskosten en een langere levensduur van de middelen. Dus lijkt het me duidelijk dat er sprake is van een ‘rendement op investering’ of ‘veerkrachtdividend’.

Het is misschien niet altijd makkelijk om deze verbanden te leggen, maar er zijn fora en bestuursorganen die als katalysator kunnen fungeren. Arcadis is lid van de World Business Council for Sustainable Development (WBCSD) en werkt samen met leden van deze instelling om CO2-neutrale oplossingen te vinden met natuurvriendelijke en rechtvaardige strategieën. Een van de WBCSD-programma's waar we bij betrokken zijn, is de workstream voor ‘op de natuur gebaseerde oplossingen’ die zich richt op de ‘business case’ hiervoor. Hier zoeken ze naar synergieën tussen natuur en klimaat om de daaruit voortvloeiende voordelen te maximaliseren.


Veerkracht is voor iedereen

Om nu en in de toekomst de klimaatbestendigheid echt aan te pakken moeten we ook het mechanisme van inclusiviteit begrijpen, dat wordt beschreven in de Sustainable Development Goals (SDGs). Als bedrijf is het onze verantwoordelijkheid en morele plicht om via ons werk rekening te houden met de behoeften van de gemeenschappen en de wereld die ons omringt. Niemand mag achterblijven.



Reacties op maatschappelijke verwachtingen door publiek-private partnerschappen zoals het Shelter-programma spelen een grote rol in het versnellen van klimaatacties in ontwikkelingslanden.

Dergelijke programma’s, waarbij wereldwijd meer dan tweeduizend Arcadianen betrokken zijn, genereren ook een gevoel van trots en inspireren om direct betrokken te zijn bij het proces om collectief een verschil te maken via het werk dat wij leveren om de levenskwaliteit te verbeteren.

Bronnen

1. NASA Science

2. US National Oceanic and Atmospheric Administration

3. Wereld Natuur Fonds

AUTEUR

Piet Dircke
Global Director klimaatadaptatie bij Arcadis
Global Director klimaatadaptatie bij Arcadis