Jak przeciwdziałać skutkom suszy w Polsce?

Od kilku lat w Polsce wyraźnie zauważalne są skutki deficytu wody w środowisku. Taki stan rzeczy bez wątpienia spowodowany jest zmianami klimatycznymi. Problem stanowią nie tylko wysoka temperatura, czy niewielkie opady i ich charakter. Po drugiej stronie problemu stoi, jak można się domyśleć - człowiek. Czy możemy powstrzymać suszę? I jak to zrobić?

Diagnoza: Susza

Kumulacja wydarzeń od początku roku 2020 z całą pewnością mogłaby zainspirować niejednego scenarzystę kina S-F. Mocno zauważalne zmiany klimatyczne zmuszające cywilizację by ta przystosowała się do nowych warunków oraz pandemia nowego wirusa, który stanowi śmiertelne niebezpieczeństwo dla części ludzkości, spowalniając przy tym dodatkowo światową gospodarkę, mogłyby stanowić ciekawy motyw przewodni takiej produkcji.

Całe szczęście nie żyjemy w świecie wykreowanym przez Hollywoodzkich reżyserów, w którym to od siły i odwagi jednego człowieka zależy los całej planety.  Obecnie przyszło nam się zmierzyć z przeciwnościami bardziej przyziemnymi niż przykładowo lecący w naszą stronę meteor, a i rozwiązania problemu - w tym przypadku suszy, są zgoła dużo prostsze niż mogłoby się wydawać.

Susza w Polsce

Od kilku lat w Polsce wyraźnie zauważalne są skutki deficytu wody w środowisku. Wody Polskie przy europejskim wsparciu od dwóch lat prowadzą szczegółowe badania zjawiska suszy na terenie naszego kraju. Wedle danych satelitarnych EUMETSAT H-SAF (Satelitarnego Centrum Aplikacyjnego dla Operacyjnej Hydrologii i Gospodarki Wodnej), wskaźnik wilgotności gleby na dzień 11.05.2020 ukazuje zaledwie 50%, a miejscami nawet poniżej 30%! Taki stan rzeczy bez wątpienia spowodowany jest zmianami klimatycznymi. Problem stanowią nie tylko wysoka temperatura, czy niewielkie opady i ich charakter (obecnie mamy do czynienia głównie z krótkimi i punktowymi ulewami zamiast dłuższych okresów średnich opadów). Po drugiej stronie problemu stoi, jak można się domyśleć - człowiek.

Skutki deficytu wody

Nim je wymienimy, warto przypomnieć iż wyróżniamy 4 typy suszy: rolnicza, atmosferyczna hydrologiczna oraz hydrogeologiczna. Wszystkie wyżej wymienione typy są ze sobą silnie powiązane. Wedle przewidywań w Polsce najbardziej może dać się we znaki susza rolnicza. Brak wiosennych roztopów uniemożliwiający odpowiednie nawodnienie gleb w połączeniu z małymi opadami na pewno odbiją się na wynikach zbiorów w gospodarstwach rolnych, a to z kolei wpłynie na wyższe ceny żywności w sklepach.

Nie sposób pominąć również problemu, jakim w niedalekiej przyszłości może być brak odpowiedniego zasilania wód podziemnych. Scenariusz w którym to po odkręceniu kranu w domu zamiast strumienia czystej wody usłyszymy jedynie suchy świst, nie nastraja optymistycznie. Produkcja energii w elektrowniach również wymaga znaczących ilości wody. Pożary lasów i łąk także wpisują się w szeroki wachlarz skutków suszy. Co więc zrobić?

Leczenie: Retencja

Rozwiązanie wydaje się względnie oczywiste, natomiast pierwsze kroki w kierunku pomocy naturze podjęto dopiero w ostatnich czasach - w końcu w Polsce ruszyły programy na rzecz przeciwdziałania suszy i jej skutkom. Rozbudowa i odnowienie istniejących zbiorników retencyjnych oraz urządzeń wodnych, czy też propozycje zmiany polityki wodnej i korzystania z zasobów wód bez wątpienia stanowią  bardzo ważne posunięcie w kierunku obrony przed suszą. Programy adaptacji miast do zmian klimatu to kolejny krok milowy w walce o wodę.  Koniecznie należy wspomnieć o istotnej roli jaką odegrać może w tym procesie każdy z nas, również lokalnie.

W jaki sposób możliwe jest pomaganie we własnym zakresie?

  • zbieranie deszczówki i późniejsze jej wykorzystywanie
  • budowa oczek wodnych, stawów
  • zadrzewianie
  • ochrona terenów podmokłych
  • organizacja łąk kwietnych
  • oszczędność wody w domu w trakcie codziennych prac

To tylko kilka przykładów dobrych praktyk. Istotna będzie też edukacja i uświadamianie społeczeństwa o istniejącym zagrożeniu. Warto angażować się i wspierać zarówno rządowe, jak i lokalne inicjatywy walczące z suszą. Pamiętajmy, że 100 % ludzkości uzależnione jest od 1% wody.


Dawid Dubiel

Młodszy specjalista ds. środowiska Wyślij wiadomość
Share on Wechat
"Scan QR Code" on WeChat and click ··· to share.