Business en Human Rights

Bij Arcadis staan we voor ‘Improving the quality of life’. Hoe houden wij rekening met de sociale impact van projecten? Mijn collega Hanneke Mol werkt als Social & Environmental Consultant binnen het ESG werkveld. In deze blog legt ze uit wat dit inhoudt en wat het belang van mensenrechten hierbij is.

“Pas op, met dit T-shirt steun je kinderarbeid!” (AD, 2017), “Banken nog steeds betrokken bij ontbossing en landroof” (Duurzaamnieuws.nl, 2018), “'Supermarkten doen te weinig tegen uitbuiting van boeren in ontwikkelingslanden'” (NOS, 2018). Achter deze nieuwskoppen gaat niet alleen een wereld van geweld, uitbuiting, onrechtvaardigheid en milieuschade schuil, maar ook de basis voor een belangrijk werkveld dat tracht bij te dragen aan een maatschappelijk verantwoord, duurzaam en integer bedrijfsleven.

ESG (Environmental, Social and Governance)

Misstanden en duurzaamheidsproblematieken in de voedingsmiddelenindustrie, landbouwsector, kledingindustrie en andere sectoren onderstrepen het belang van duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen. De toenemende aandacht voor de ESG prestaties van bedrijven sluit aan bij dit besef. ESG staat voor Environmental, Social and Governance, en omvat een stelstel van internationale standaarden, principes en richtlijnen op het vlak van milieu, sociaal beleid en goed bestuur. Om een milieuvergunning, social licence to operate, en/of financiering door Internationale Financiële Instellingen (zoals bijvoorbeeld de Wereld Bank) te krijgen, wordt de potentiële impact van projecten op milieu (water, lucht, bodem), biodiversiteit, werknemers en lokale bevolking aan deze normen getoetst. Ook een focus op mensenrechten begint hierbij een steeds prominentere rol te krijgen. 


Mensenrechten: van overheidstaak naar (gedeelde) verantwoordelijkheid door bedrijven

Hoewel elk individu en orgaan moet bijdragen aan de bevordering van mensenrechten, wordt dit traditioneel vooral als een taak van overheden gezien. Als ‘duty bearer’, moeten overheden mensenrechten respecteren, beschermen en vervullen. Dit houdt respectievelijk in dat zij:

1. geen inbreuk mogen maken op mensenrechten;

2. individuen en groepen dienen te beschermen tegen schendingen door derden (bijvoorbeeld bedrijven), en

3. de voorwaarden en condities moeten scheppen om te zorgen dat rechten ook daadwerkelijk genoten kunnen worden.

Geleidelijk aan is het besef gegroeid dat de grote rol die bedrijven spelen als het gaat om mensenrechten (zowel in positieve als negatieve zin), een veel actievere houding en grotere mate van verantwoordelijkheid vereist in het bevorderen van mensenrechten. 

In 2011 namen de Verenigde Naties de ‘Guiding Principles on Business & Human Rights” aan, met hierin richtlijnen voor overheden en bedrijven voor hoe om te gaan met mensenrechten. Let op, bedrijven kunnen niet alleen actief mensenrechten schenden, ze zijn ook verantwoordelijk wanneer ze bijdragen aan mensenrechtenschendingen (in het geval van meerdere bedrijven die een rivier vervuilen bijvoorbeeld), of hier (direct) aan gelinkt zijn via hun producten, services en processen (bijvoorbeeld in hun productieketen).

De rol van de consultant

De brede kennis en ervaring van Arcadis maakt het mogelijk om de risico’s en potentiële gevolgen van bedrijfsactiviteiten inzichtelijk te maken voor bedrijven (en investeerders), om managementsystemen te ontwikkelen die bedrijven helpen deze sociale en milieuaspecten te beheersen en te monitoren, en om bedrijven bij te staan in het implementeren van deze systemen. Bovendien zijn we, door onze technische kennis, in staat om bevindingen integraal te vertalen naar adviezen en oplossingen voor het beoogde project. Of het nu om infrastructuur, gebouwen, waterzuiveringen of fabrieksprocessen gaat. Daarmee kunnen we voor bedrijven en investeerders borgen dat ze maatschappelijk verantwoord ondernemen, en zich meer bewust worden van het belang hiervan.

Een voorbeeld van een project waar Arcadis op dit moment aan werkt, is een ESDD van de kledingindustrie in China. Naast aandacht voor milieuaspecten zoals mogelijke vervuiling van bodem en waterbronnen, wordt daarbij op sociaal vlak gekeken naar de arbeidsomstandigheden, veiligheid van de fabrieken, maar ook naar de mogelijke impact op de lokale bevolking. Belangrijke aandacht voor mensenrechten gaat onder andere uit naar: 

  • leefbaar loon;
  • gelijke rechten, kansen en beloning ongeacht geslacht, etniciteit, afkomst, etc.;
  • rechten voor vrouwen (bekende problemen zijn bijvoorbeeld ontslag bij zwangerschap, geen zwangerschapsverlof, maar ook seksuele intimidatie en geweld op de werkvloer);
  • kinderarbeid en 
  • vakbondsvrijheid.

Ook hier geldt dat verder gekeken moet worden dan de situatie in en om de kledingfabrieken: inzicht in de mensenrechtensituatie bij leveranciers is ook essentieel (bijvoorbeeld op katoenplantages). Benieuwd naar de impact van jouw kleding? Lees dan bijvoorbeeld dit artikel of luister naar deze radioreportage.


Janine de Ruiter

Junior adviseur energie en milieu +31 (0)6 1108 1320 Stel mij een vraag
Share on Wechat
"Scan QR Code" on WeChat and click ··· to share.