Pas op: een NABO!

Niet actief beveiligde spoorwegovergangen (NABO’s) vormen nog steeds potentieel gevaarlijke situaties voor het weg – en treinverkeer. Het aantal ongevallen op overwegen nam de afgelopen jaren weliswaar sterk af, behalve bij NABO’s. Daar zagen we zelfs een lichte toename. Volgens gegevens van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OvV) zorgen de 5 procent (123 stuks) niet actief beveiligde overwegen voor 20 procent van de ongevallen.

Nabo

In het kader van programma NABO is ProRail daarom bezig om het aantal niet actief beveiligde overwegen terug te brengen of door snel te realiseren slimme en goedkope oplossingen de veiligheid op deze overwegen tijdelijk te verbeteren. Tijdelijk! Want deze overwegen worden uiteindelijk wel actief beveiligd of, beter nog, opgeheven. "De oplossing" ligt er echter nog niet. Ook ik heb die niet. Veel winst valt wél te behalen in het gedrag van de weggebruiker. Dat zijn jij en ik! Zijn we ons voldoende bewust van de gevaren op deze overwegen? En hoe vergroten we dit bewustzijn?

In Winsum ging het twee keer mis in korte tijd, waarbij in 2014 twee mensen het leven lieten. En recent nog was er op 26 juli 2017 een botsing tussen een bestelbus en een stoomtrein op een NABO in Beekbergen met deze keer gelukkig alleen materiële schade.  Helaas kon dat niet gezegd worden over het ongeval op 11 augustus 2017 in Opheusden: hier raakte de bestuurder van een bestelbus gewond bij een botsing met een Arriva trein. Voor de duidelijkheid: een NABO, in de volksmond ook wel "onbewaakte overweg" genoemd, kent geen slagbomen en geen actieve waarschuwingsinstallatie (bellen, rode lampen en/of bomen). Veel van deze overwegen liggen in het landelijk gebied, bijvoorbeeld als ontsluiting van een weiland achter een boerderij. De normale gebruikers zijn meestal bekend met de situatie, maar een incidentele bezoeker niet. Voor de normale gebruikers ligt de macht der gewoonte op de loer wat kan leiden tot onoplettendheid met mogelijk fatale gevolgen.
 
Bij een NABO staan meestal alleen hekken die de overweg afsluiten. Deze staan echter vaak open, soms zijn er schrikhekken naast de weg en als het een openbare weg betreft ook andreaskruisen. Je bent dus volledig aangewezen op je eigen waarneming op basis waarvan je het besluit neemt om het spoor over te steken. Diverse oorzaken kunnen leiden tot het gevaar op een aanrijding: gewenning (routinematig oversteken), je voorganger "blind" volgen, afleiding (mobieltje, omgeving), beperkingen van de weggebruiker (slecht gehoor of gezichtsvermogen) of slecht zicht vanaf de weg op een naderende trein door begroeiing langs de baan of slechte weersomstandigheden. 

Gelet op de genoemde oorzaken en in het kader van H&S Safety Share hierbij enkele tips voor het veilig oversteken van een NABO:

  • Ga er te allen tijde vanuit dat er een trein aankomt, dus zorg dat je stopt voor de overweg voor deze over te steken.
  • Reken erop dat treinen vanuit beide richtingen de overweg passeren; kijk dus in beide richtingen. 
  • Reken op een dubbelsporige overweg ook op een mogelijke tweede trein! 
  • Het huidige materieel is stiller, dus zorg dat je een naderende trein kunt horen (koptelefoon af doen, muziek in de auto uit, het raam openzetten en de kinderen stil houden).
  • Laat je niet verrassen: zodra je een trein ziet, wacht dan voor de overweg, een trein die je in de verte ziet kan de overweg eerder bereiken dan je zou denken.

Laat ik tot slot voorop stellen dat het spoornet in Nederland tot één van de veiligste in Europa behoort. Ook is de veiligheid op overwegen, ondanks het toenemende trein -en wegverkeer, in de afgelopen decennia flink verbeterd. Er wordt nog steeds hard gewerkt aan verdere verhoging van de veiligheid op overwegen. Maar overwegen vormen nou eenmaal een kwetsbare plek in de spoorinfrastructuur. Wij, als weggebruiker, hebben veel invloed op de veiligheid ervan. Dus houd je aan de regels. En besef dat waar je ook in of op rijdt (auto, bus of motor) en welk type overweg je oversteekt, bij een aanrijding wint de trein altijd!