Economie trekt aan, verkeer loopt hopeloos vast: waar blijft onze minister van mobiliteit?

De economie trekt aan en onze mobiliteitsbehoefte groeit door. Het verlies aan reistijd (lees file) loopt op en is volgens de laatste voorspellingen in 2021 38 procent hoger dan in 2015.

File

Als er niets gebeurt om mobiliteit anders en beter te organiseren loopt Nederland zowel op het spoor als op de weg hopeloos vast. Met veel gevolgen voor de economie (minder effectief, verliesuren), onze planeet (uitstoot CO en NOx nemen fors toe) en voor ons als mensen (stress, fijnstof). Het steeds verder uitbreiden van het wegennet en spoorwegennet houdt een keer op. Alle auto’s op die snelwegen moeten ook weer de stad in en het bedrijventerrein op. En dat lukt dus niet meer. Het past gewoon niet meer binnen ons huidige stelsel  van steden en dorpen. En als we dan een weg of een knelpunt aanpakken, loopt deze binnen een paar maanden weer vast. Uitbreiden van infrastructuur is niet de oplossing. Waarom hebben we eigenlijk een minister van infrastructuur? We moeten het hebben over een minister van Mobiliteit. Iemand die onze mobiliteitsvraag optimaliseert, die coördineert tussen alle initiatieven die er zijn. Deze bewindspersoon zet in op gedragsverandering om mensen de spits te laten mijden, regie neemt in de totale mobiliteitsketen en niet alleen meer asfalt en spoor realiseert. Er is nu geen regie. 

Deze minister van Mobiliteit gaat óók over de belastinginkomsten op dit thema zoals de BPM, bijtelling, wegenbelasting en accijnzen). Zo krijgt deze bewindspersoon als taak om het mobiliteitsinfarct in Nederland weg te nemen! Als we dat goed weten aan te pakken als Nederland, hebben we een dijk van een export product, vergelijkbaar met onze waterkennis! Immers trekken er wereldwijd steeds meer mensen naar steden, met congestieproblematiek als gevolgd: ik zeg: ‘bring in the Dutch’.

Er zijn lokale testen met beloningssystemen. Rond Amsterdam is een paar jaar geleden een grote proef gehouden (praktijkproef Amsterdam). Die test is geslaagd, maar we hebben er nooit meer wat over gehoord. 

Iedere regio heeft tegenwoordig andere maatregelen en programma’s met eigen tools en apps. Zo is er de Beamerz in Brabant, de MyOv van NS, Trappers, Neem een OV dag in Utrecht, Toogethr, Toury fietsgame en ga zo maar door. Als ik bij wijze van spreken van Leiden naar Den Haag fiets, heb van beide regio’s een eigen app nodig om dat zo duurzaam mogelijk te doen. Dat klopt niet. Het lijkt allemaal op elkaar, maar synchroniseert niet. 

We proberen in Utrecht mensen te bewegen tijdens spits in de trein te stappen. Maar de trein probeert ook weer mensen in de spits te weren; Er wordt gedacht over een spitsheffing in de trein. Maatregelen werken averechts. Zo vertelde een van mijn collega’s die als bewoner in de regio Arnhem bijna dagelijks naar Amsterdam reist, dat hij geld krijgt in Arnhem omdat hij daar de trein pakt net voor 7 uur ‘s ochtends, vervolgens komt hij wel middenin de spits aan in Amsterdam. 

Ons bedrijf doet al jaren mee aan het Low Car Diet, een programma om de (lease)auto te laten staan. Hoewel dit soort initiatieven aantoonbaar werkt, ook structureel voor de lange termijn, lukt het niet in het grote geheel om er grip op te krijgen. Kunnen we niet inzetten op een grootschalige gedragscampagne vergelijkbaar met de BOB campagne: rijden met alcohol is nu not done; dat zou je ook met spitsrijden moeten krijgen.  

De moraal van het verhaal is dat we beter moeten samenwerken met z’n allen. Dat willen we wel, alleen lukt het maar niet. En daarom moet er regie komen in de vorm van een minister van Mobiliteit. 


Niels van Geenhuizen

programma manager Duurzaamheid +31 (0)6 2706 1819 Stel mij een vraag