• Services:
  • Sectoren:
  • Regio: Europa , België

Overstromingsvlaktes en wetlands herstellen is een kostenefficiënte oplossing tegen rivieroverstromingen

België - Regio's kunnen zichzelf beschermen tegen de effecten van klimaatverandering en de toenemende risico's op rivieroverstromingen door te investeren in ‘groene infrastructuur’. Overstromingsvlaktes of wetlands herstellen zijn volgens een onderzoek van Arcadis en Trinomics voor het Europees Milieuagentschap kostenefficiënte oplossingen.

Samenwerken aan veerkrachtige, klimaatbestendige steden

Investeren in 'groene infrastructuur' zoals het herstellen van overstromingsvlaktes en wetlands om overstromingen te voorkomen, zorgt niet alleen voor ecologische en sociaaleconomische voordelen, vooral op lange termijn, maar ook voor een lagere financiële investering ter bescherming tegen schade door overstromingen. Dat is de conclusie van een nieuw rapport van het Europees Milieuagentschap op basis van een onderzoek van Arcadis en Trinomics. Dit rapport evalueert de groene opties die voorhanden zijn om ons veerkrachtig te maken tegen de effecten van klimaatverandering en meer bepaald het verhoogde risico op overstromingen.

Het rapport 'Groene infrastructuur en overstromingsbeheer — bevorderen van het kostenefficiënt beperken van het risico op overstromingen' schetst de uitdagingen en de mogelijkheden die gepaard gaan met het gebruik van ecologischere opties voor een betere bescherming tegen rivieroverstromingen. Het rapport werpt zijn licht specifiek op zes casestudy's over de rivierbeddingen van de Elbe (Duitsland), de Rhône (Frankrijk), de Schelde (België) en de Vistula (Polen), en wijst op het potentieel, wat geschikte ruimte betreft, voor het herstellen van overstromingsvlaktes langs deze rivieren.

Risico op overstroming wordt groter

Rivieroverstromingen en plotselinge overstromingen blijven één van de meest voorkomende natuurlijke gevaren in Europa. Ongeveer 20% van de Europese steden zijn kwetsbaar voor rivieroverstromingen. Een grotere verstedelijking en bodemafdichting hebben, samen met de omvorming of afbraak van wetlands, veroorzaken meer waterafvloeiing en een groter overstromingsrisico. Vermoed wordt dat de frequentie en de intensiteit door de klimaatverandering de volgende decennia nog zal toenemen. Hierdoor wordt de economie, de opgebouwde infrastructuur en de menselijke gezondheid aan een groter risico blootgesteld.
Over heel Europa werden eeuwenlang inspanningen geleverd om overstromingen onder controle te krijgen. Rivierdammen werden gebouwd en ingebed met oeverwallen, en dijken werden gebouwd om kwetsbaar land te beschermen. Dergelijke maatregelen hebben het natuurlijke landschap een ander gedaante gegeven en waterstromen in heel Europa veranderd. Wetlands werden omgevormd tot landbouw- en bouwgrond en rivieren werden losgemaakt van hun natuurlijke overstromingsvlaktes. Terwijl het gebruik van deze door de mens gemaakte structuren het risico op overstroming aanzienlijk kan helpen beperken, zijn ze vaak heel duur en komen ze de lokale waterabsorptiecapaciteit, de wilde dieren, de vissen en de ecosystemen van de rivieren niet ten goede. De bouw ervan heeft ook het risico op overstromingen verder stroomafwaarts vergroot door hogere en cumulerende waterpieken en een hogere stroomsnelheid van het water.

Op de natuur gebaseerde oplossingen

Beperkte budgetten, bijgewerkte Europese regelgevingen en beleidsregels met betrekking tot water, landbouw, klimaataanpassing, en klimaatverandering zelf zijn de drijvende kracht achter duurzamere en minder omvangrijke investeringsoplossingen om de uitdagingen betreffende overstromingen het hoofd te bieden. Gebruikmaken van groene infrastructuur zoals overstromingsvlaktes en drasland zijn goedkopere investeringen. Ze vragen weinig of geen onderhoud en zijn veel milieuvriendelijker dan dammen of vloedkeringen in cement, die problematisch kunnen zijn voor lokale ecosystemen. Aan dergelijke sites zijn naast de bescherming tegen overstromingen ook nog andere voordelen verbonden, zoals koolstofsequestratie, habitat voor wilde dieren, recreatiemogelijkheden en schoon water. 

De weg vooruit

Het rapport zegt dat er in tal van EU-landen meer inspanningen nodig zijn om meer kennis, ervaring en capaciteit met betrekking tot het aanpassen van bouwvoorschriften te vergaren om er natuurlijke oplossingen tegen overstromingen in op te nemen. Het stelt ook dat een veel betere coördinatie met betrekking tot de plannen van overstromingsbeheer nodig is tussen de stroomopwaartse en stroomafwaartse gebieden en tussen landen die rivieren delen voor een betere besluitvorming betreffende groene infrastructuur tegen overstromingsrisico's en de implementering ervan.

Download het rapport 

Vragen over dit project

Veronique Adriaenssens

+32474 298 424 Stel me een vraag