Hoe duurzaam zijn onze steden?

Duurzaamheid, het wordt stilaan een containerbegrip. Veel steden staan immers op hun duurzame reputatie en gaan er prat op om de beste plek te zijn om te wonen en werken. Zijn alle steden dan even duurzaam? De Sustainable Cities Index van Arcadis geeft een duidelijker beeld.

Rik Menten

Director Business Development – Europe North & South +32 (0)473 928 488 Stel me een vraag

Net als mensen zijn steden uniek. Elke stad heeft haar geschiedenis, sociaal weefsel en geografische ligging die ervoor zorgen dat ze onvergelijkbaar is met eender welke andere plek. Hierdoor is ook het vraagstuk rond duurzaamheid overal verschillend. Toch hebben alle steden iets gemeenschappelijk: ze streven ernaar een plek te zijn waar mensen zich goed voelen, waar de impact op het milieu tot een minimum wordt beperkt en waar de economie de ruimte krijgt om te groeien.

Gelukkig maar. Wereldwijd groeperen steden 54% van de wereldbevolking, staan ze in voor 70 à 80% van de economische activiteit, zijn ze verantwoordelijk voor 80% van het energieverbruik, en stoten ze 80% van de broeikasgassen uit. Gezien het aandeel dat steden hebben in onze wereldwijde ecologische voetafdruk, ligt bij hen een groot deel van de verantwoordelijkheid. Willen we dus werken aan duurzaamheid, dan liggen steden voor de hand als vertrekpunt.

Duurzaamheid: drie pijlers

De veelheid en diversiteit aan steden maakt het een grote uitdaging om het overzicht te bewaren. Arcadis heeft met haar eerste Sustainable Cities Index een stap gezet richting een wereldwijde maatstaf voor duurzaamheid. Via een onderzoeksmethodologie werden drie duurzaamheidspijlers onderzocht: People, Planet en Profit. Deze stellen elk een dimensie van duurzaamheid voor en hebben op hun beurt een aantal criteria onder zich liggen. Bij People werd bijvoorbeeld gekeken naar de balans tussen werk en privé, de kwaliteit van het onderwijs, de gelijkheid tussen inkomens en de aanwezigheid van groene ruimtes. De criteria voor de pijler Planet omvatten energieverbruik, afval en luchtvervuiling. Tot slot kijkt Profit naar de economische factoren, zoals transportinfrastructuur, ondernemingsklimaat en de vastgoedprijzen.

De ranking

De resultaten van deze rangschikking geven een beeld van hoever 50 wereldsteden staan ten opzichte van elkaar. Zo zien we in de top tien niet minder dan zeven Europese steden, met Frankfurt op kop. Ook enkele hoogontwikkelde Aziatische steden zoals Seoul (7de) of Hong Kong (8ste zijn toppers. Brussel staat dan weer op de 13de plaats. In andere werelddelen zijn de resultaten eerder teleurstellend, zoals in Noord-Amerika waar niet één stad in de top 10 staat. Het meest alarmerend zijn de resultaten voor snel groeiende steden in ontwikkelingslanden. Zo sluit bijvoorbeeld Nairobi de ranking op de 50ste plaats, en dit terwijl deze miljoenenstad tegen 2030 een bevolkingsexplosie van 121% verwacht.

Een blijvend streven

We mogen de Sustainable Cities Index echter niet zien als een hiërarchie van steden met bovenaan een elite van duurzame modelsteden. Er is immers nog heel wat werk aan de winkel. Over de ganse lijn scoren steden bijvoorbeeld lager op sociale factoren dan op de factoren voor milieu en economie. Het ziet er naar uit dat de inspanningen van steden om milieuvriendelijk en productief te zijn, ten koste gaan van de levenskwaliteit van hun bewoners. Er bestaat dus voorlopig nog geen “duurzaamheidsparadijs”.

De Index kan door steden worden aangegrepen als benchmark tegenover andere steden. Beleidsmakers kunnen bijvoorbeeld kijken hoe steden met een vergelijkbaar profiel presteren in de Index en proberen om de beste praktijken er van over te nemen. Dit kan onder andere door kennis op te doen in een stad die uitblinkt in een bepaald domein. Dit is op zich niets nieuws: in Kopenhagen strijkt bij wijze van spreken wekelijks een delegatie neer die naar de “fietssnelwegen” van de stad komt kijken. De Sustainable Cities Index duidt nog een paar van deze best-in-class voorbeelden aan: Frankfurt en Berlijn voor afvalverwerking, São Paolo en Rio voor het gebruik van hernieuwbare energie, en Melbourne voor zowel openbaar vervoer als luchtkwaliteit. De best practices komen werkelijk uit alle hoeken van de wereld. Kortom, kansen genoeg om elkaar dingen te leren.

Nu steden belangrijker worden dan ooit, staan we voor de keuze om deze op een duurzame en evenwichtige manier te ontwikkelen. Laten we deze kans aangrijpen om inspirerende, aangename en productieve steden samen vorm te geven.

Vragen over dit artikel

Rik Menten

Director Business Development – Europe North & South +32 (0)473 928 488 Stel me een vraag

Arcadis White paper

Sustainable Cities Index

Hoe duurzaam zijn onze steden?