Kilometerheffing voor vrachtwagens: hoe kunnen steden en gemeenten zich voorbereiden?

Door dr. Mark Keppens, expert mobiliteit bij Arcadis

Mark Keppens, PhD

Expert mobiliteit +32 497 54 06 90 Stel me een vraag
Op 1 april 2016 wordt op autosnelwegen en bepaalde gewestwegen de kilometerheffing ingevoerd voor vrachtwagens vanaf 3,5 ton. Arcadis steunt dit beleid, en kan lokale besturen helpen om zich voor te bereiden op deze nieuwe maatregel.

De kilometerheffing is een positieve zaak. Vrachtverkeer heeft namelijk een voelbare impact op de leefbaarheid, het milieu en de wegeninfrastructuur. De kilometerheffing zorgt ervoor dat de kost van deze impact meer gedragen zal worden door de gebruikers, met inbegrip van buitenlandse transporteurs die door ons land rijden. Er zullen trouwens ook meer middelen zijn om te investeren in de infrastructuur: jaarlijks zet de Vlaamse overheid 100 miljoen euro van de opbrengsten van de kilometerheffing opzij om te investeren in het wegennet.

Toch moeten we ons bewust zijn van de mogelijke gevolgen van de nieuwe maatregel. Routes via lokale of gewestelijke wegen zijn vaak korter dan via de autosnelweg. Bovendien is er minder file. Dit zijn op zich al argumenten om de snelweg niet te nemen. Vanaf 1 april komt daar nog eens de kost van de kilometerheffing bij. De kans wordt dan ook groot dat meer vrachtwagens voor lokale of niet-belaste gewestelijke wegen zullen kiezen, wat resulteert in sluipverkeer.

Impact op steden en gemeenten

Steden en gemeenten hebben er belang bij om de potentiële impact van de kilometerheffing op hun weggennet na te gaan. Concreet is er risico op sluipverkeer op de lokale wegen die niet onderhevig zijn aan de heffing. Verkeerstellingen kunnen inzicht bieden in de eventuele verandering van verkeersstromen.

Dat is ook het advies van de Vlaamse Vereniging voor Steden en Gemeenten (VVSG). “We raden lokale besturen aan metingen uit te voeren als basis voor latere analyse. Hierbij moet de nadruk liggen op het in detail onderscheiden van de voertuigcategorieën – en niet zozeer op het meten van verkeersintensiteiten of rijsnelheden,” klinkt het bij de ledenorganisatie voor lokale besturen.

"Steden en gemeenten hebben er belang bij om de potentiële impact van de kilometerheffing op hun weggennet na te gaan."
Hoe sluipverkeer voorkomen?

Wordt er vastgesteld dat op lokale wegen meer vrachtverkeer voorkomt na het invoeren van de kilometerheffing, dan kunnen een aantal maatregelen in overweging worden genomen. Een eenvoudige maatregel is een tonnagebeperking op bepaalde gevoelige wegen. Een andere oplossing is dat steden en gemeenten ervoor opteren om digitale vrachtwagensluizen te plaatsen op hun toegangswegen. Deze bestaan uit camera’s die doorgaande vrachtwagens registreren, waardoor de stad of gemeente deze kan beboeten.

De camera van een digitale vrachtwagensluis detecteert de hoogte van voorbijrijdende voertuigen, en de tijd die een voertuig in een bepaald gebied doorbrengt. Een vrachtwagen die zonder tussenstops door een dorpskern rijdt die afgebakend is met vrachtwagensluizen, zal dus in aanmerking komen voor een aanrekening. Momenteel wordt in Vlaanderen al gebruik gemaakt van digitale vrachtwagensluizen in de Oost-Vlaamse gemeentes Rieme en Zelzate. Arcadis is momenteel zelf betrokken in de herinrichting van de N73 in Beringen. In het nieuwe ontwerp wordt ook een vrachtwagensluis voorzien.

Advies op maat

Arcadis heeft een team mobiliteitsexperts ter beschikking die vertrouwd zijn met de problematiek rond sluipverkeer. Graag evalueren wij samen met lokale besturen de impact van de kilometerheffing op de wegen op hun grondgebied. Daarbij geeft een eerste screening een beeld van de risicowegen en de mogelijke evoluties van de verkeersintensiteit. Daarna kan besloten worden om, bij wijze van nulmeting, een eerste verkeerstelling in te richten. Dit geeft steden en gemeenten meer zicht op de werkelijke impact, en de noodzaak van extra maatregelen om de veiligheid en leefbaarheid te bewaren.

Ook bij het weren van vrachtverkeer kan Arcadis helpen. Wanneer steden en gemeenten vrachtverkeer willen weren aan de hand van digitale vrachtwagensluizen, kan Arcadis hen van dienst zijn. Bij het herinrichten van wegeninfrastructuur, kunnen wij vrachtwagensluizen opnemen in onze wegenisontwerpen.

Wij beantwoorden graag al uw vragen over dit actuele onderwerp. Aarzelt u alvast niet om contact op te nemen.


Vragen over dit artikel

Mark Keppens, PhD

Expert mobiliteit +32 497 54 06 90 Stel me een vraag