Nieuwe gasnetwerken noodzakelijk voor energietransitie

België staat op het punt een energiepact te tekenen. In dit pact spreken België en de gewesten af op welke manier ze tegen 2030 meer groene stroom zullen maken en energie zullen besparen. De grote uitdaging ligt echter in welke visie we hebben voor de periode 2030 tot 2050, wanneer een nog veel ambitieuzere reductiestap nodig is. Er wordt al veel ingezet op groene energie, maar ook nieuwe infrastructurele maatregelen zullen nodig zijn.

Een innovatieve samenwerking van drie gasnetten

Bert Gielen, expert Environmental Technology bij Arcadis, gaat in op een innovatieve samenwerking van drie gasnetten:

1. Pijpleidingen voor waterstofgas. 
Hoe meer wind en zonne-energie aan belang winnen, hoe meer het elektriciteitsaanbod schommelt, bovendien schommelt de energievraag sterk tussen piek -en daluren. Dit vertaalt zich in piekstroom die zo’n 4x duurder is dan de dalstroom. Om die schommelingen op te vangen zullen er naast de slimme meters ook andere oplossingen nodig zijn. In bergachtig gebied kan dit via stuwmeren, maar in vlakke gebieden zoals Vlaanderen en Nederland zou de opslag van windenergie in de daluren veel efficiënter kunnen gebeuren in de vorm van waterstofgas die dan via pijpleidingen vervoerd kan worden naar plekken waar ze nodig is; de chemische industrie, oplaadpunten voor auto’s, … 

2. Pijpleidingen voor zuurstofgas
Wanneer groene stroom wordt omgezet naar waterstof komt er ook zuurstofgas vrij.  In plaats van dit gas terug de lucht in te blazen, kan men dit ook herwinnen. Pure zuurstof wordt nu al op grote schaal gebruikt, bv. bij de productie van staal. 
Maar men  zou er ook een nieuwe generatie van zeer zuinige aardgascentrales, glasfabrieken, enzovoort mee kunnen bevoorraden. Gascentrales op pure zuurstof hebben als bijkomend voordeel dat de rookgassen alleen uit CO2 en water bestaan. Het is dus heel eenvoudig om de CO2 op te vangen en in een pijpleiding samen te persen en om die manier volledig CO2-neutraal te werken. 

3. Opslag en omvorming van CO2
Zware industrie stoot veel CO2 uit. Dit broeikasgas CO2 zou ondergronds in oude aardgasvelden kunnen worden opgeslagen. Een dergelijke voorziening is wellicht noodzakelijk om op lange termijn dergelijke zware industrie in België of Nederland te behouden. 
Deze CO2-netwerken zou ook de basis kunnen vormen van een totaal nieuwe “basisbiochemie” waarbij superbacteriën CO2 en waterstof omzetten tot de basischemicaliën ethanol, methaan, lactaat en vetzuren. Of waarin gespecialiseerde algen CO2 en zonlicht omzetten naar bioproducten met veel toegevoegde waarde. 


Eens dit driedubbele net van pijpleidingen (CO2, waterstof en zuurstof, telkens op ca. 100 bar) er ligt, kunnen ook andere diensten en sectoren zich hierop inpassen. In 2040 zullen we een huisvuilverbranding die afval omzet tot energie, compleet achterhaald vinden. Van afval dat niet recycleerbaar of vermijdbaar is, zullen we verwachten dat het in de economische kringloop blijft: “waste-to-energy” wordt “waste-to-chemicals”. 

Een deel van de technologie die voor bovenstaande initiatieven nodig is bestaat al en de eerste proeffabrieken voor omzetting van afval tot CO2 en waterstof draaien al. Maar het is de hoogste tijd om duidelijke keuzes te maken en verder onderzoek en ontwikkeling nu te stimuleren!